زجاج گويد : همسايهء نزديك ، كسى است كه با او از نظر مسافت نزديك باشيد و يكديگر را بشناسيد و همسايهء دور كسى است كه از نظر مسافت از شما دور باشد . در روايت است كه حد همسايگى تا چهل خانه است و روايت شده است كه تا چهل ذراع است ( آرنج ) زجاج مىگويد : منظور از همسايهء نزديك ، همسايهء خويشاوند نيست . چه در بارهء خويشاوندان قبلا سفارش شده است . ممكن است در جواب زجاج گفته شود كه اگر چه قبلا در بارهء خويشاوند سفارش شده است لكن منظور اين است كه همسايه هر گاه خويشاوندى هم داشته باشد ، داراى دو حق است و هر گاه خويشاوند همسايه نباشد فقط داراى يك حق است . بنا بر اين مانعى ندارد كه در بارهء خويشاوند دو مرتبه سفارش شده باشد . وَ الصَّاحِبِ بِالْجَنْبِ : در اين باره چهار قول است : 1 - ابن عباس و سعيد بن جبير و جماعتى گفته‌اند : منظور رفيق سفر است و نيكى در بارهء او بمواسات و حسن معاشرت است . 2 - عبد اللَّه بن مسعود و ابن ابى ليلى و نخعى گويند : منظور همسر است . 3 - ابن عباس بنا به يكى از دو روايت و ابن زيد گويند : منظور كسى است كه رو بسوى شما آوردهء و از شما انتظار كمك دارد . 4 - منظور خدمتگزاران است . بهتر اين است كه بر همهء اين معانى حمل شود : وَ ابْنِ السَّبِيلِ : معناى آن صاحب طريق و در بارهء آن دو قول است : 1 - مجاهد و ربيع گفته‌اند : منظور مسافر است . ابن عباس گويد : منظور مهمان است . به نظر او : مهمانى سه روز است و بيشتر از سه روز نيكى است و هر نيكى صدقه است . جابر از پيامبر گرامى نقل كرده كه : « هر نيكى صدقه است و يكى از نيكىها اين است كه برادرت را با روى گشاده ، ملاقات كنى و آب دلو خود را در ظرف او بريزى . » وَ ما مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ : نسبت بغلامان و كنيزان نيز نيكى كنيد . كلمهء « ما » محلا

--> ( عدم ايمان به خداوند شمرده شده است يعنى خداوند يكتا را باور ندارند چه گفتند : عيسى پسر خدا است و يهود هم گفتند : عزير پسر خداست .